Mijn relatie Redden van - Ruzies

10 blogs over Relatieproblemen 

"Mijn Relatie redden van..." is een serie van 10 blogs
over relatieproblemen die veel voorkomen. Aan de orde komen: waar begin ik?, slechte communicatie, ruzies, eenzaamheid, weinig seks, sleur, langs elkaar heen leven, irritaties, ontrouw en discussies. Vandaag de derde: hoe ga je om met ruzies? De voorbeelden in dit blog zijn slechts een fractie uit de relatiepraktijk. Lees het boek de Relatieballon als je wilt leren hoe je je relatie in TOP-conditie houdt. Zie de site voor de niet-goed-geld-terug garantie.

"Het is erg pijnlijk voor mensen in een relatie om geen emotionele verbinding met elkaar te hebben en elke keer als ze hun partner zien kritiek en frustratie te verduren, zich afgewezen en verlaten te voelen, of eenzaamheid te ervaren. We registreren deze pijn in hetzelfde deel van onze hersenen als waar we fysieke pijn registreren."
                                                                                                         Sue Johnson



In dit blog:

Download e-Book

• Ruzies hakken erin
• Sommige ruzies zijn niet te vermijden
• Wat is jouw methode van ruzie maken?
• Hoe maak je het (dus) erger?
• Het is cruciaal om de band weer te herstellen
• Wat kun je er zelf aan doen?
• Hoe betrek je je partner hierbij?
• Durf te evalueren
• Meer weten over de Relatieballon?

Ruzies hakken erin

Ruzies….. niemand vraagt erom. De vijandige blikken, de angst voor escalatie, dat eenzame gevoel en de knoop in je maag als de verwijten heen en weer vliegen. Juist omdat je partner belangrijk voor je is, worden alle emoties uitvergroot. En omdat je wordt aangevallen, kun je niet anders dan vluchten of jezelf verdedigen. De liefde lijkt ver weg en de relatie in gevaar.

Ruzies zijn misschien wel het minst begrepen en slechtst gehanteerde onderdeel van een relatie. Ze zijn niet te voorkomen, alleen te verminderen. Maar als ze zich voordoen en je leert er goed mee om te gaan, dan heb je een krachtig middel in handen om je relatie gezond te houden. Als je je vaardigheden nog een stap verder brengt, dan kun je zelfs de ballast van de ruzie omvormen tot brandstof voor je relatie en de band juist versterken met elkaar. Dit laatste kun je alleen bereiken met training of coaching.

Sommige ruzies zijn niet te vermijden

>> Geschilpunten zijn onvermijdelijk

• Geschilpunten zijn er vanzelf omdat twee mensen onmogelijk over alles gelijk kunnen denken.
• De sfeer die er tussen partners hangt bepaalt of een geschilpunt een conflict wordt: is de sfeer er een van vriendschap en samenwerking of hangt er een spanning omdat je partner meer als een tegenstander voelt.
• Dit gevoel van tegenstander komt voort uit gemis: je ervaart in de relatie al even niet waarnaar je verlangt. Een relatie voelt namelijk fijn als we onze zeven Relatiebehoeftes ingevuld krijgen.
• Het geschilpunt is daarmee een aanleiding geworden om meer vervulling jouw kant op te krijgen. Je voelt weerstand om je partner (weer) zijn of haar zin te geven.

>> Ruzies lijken aan de buitenkant over een geschilpunt te gaan, maar komen meestal voort uit Relatiebehoeftes die onvoldoende worden vervuld.

• Hoe groter het gemis, hoe heftiger de emoties vaak zijn.
• Hoe we vervolgens met die emoties en dat gemis omgaan bepaalt of we een weg inslaan die een oplossing brengt of een die het allemaal nog erger maakt. 

Wat is jouw methode van ruzie maken?

Volgens een onderzoek van de universiteit van Michigan (VS) zijn er vijf manieren te onderscheiden in hoe mensen zich opstellen in conflicten. Waarschijnlijk heb je ze allemaal wel eens toegepast, maar het gaat er om dat je herkent welke jouw favoriet is:

• je partner mentaal op afstand houden, door bijvoorbeeld:
• te overwegen om de relatie te beëindigen 
• gedrag te vertonen dat afstand brengt tussen jullie
• aanpassend gedrag vertonen, door bijvoorbeeld:
• afwachten tot de donkere wolken overdrijven
• niets doen met gedrag van je partner dat je niet bevalt
• ander steeds goedpraten of voordeel van de twijfel geven
• het conflict verwaarlozen en wegstoppen, door bijvoorbeeld:
• te mokken
• bepaalde periode je partner te negeren om te laten merken dat er iets is
• soms weigeren iets te bespreken als straf
• strijdgedrag vertonen, door bijvoorbeeld:
• maken van kwetsende opmerkingen
• ook kritiek leveren op andere zaken
• " oog om oog, tand om tand" is belangrijk voor je en zal tot acties leiden
• het probleem bespreken en in overleg oplossen, door bijvoorbeeld:
• iets op een respectvolle manier te bespreken als je iets dwars zit
• oog te hebben voor het standpunt van de ander
• snel het issue uit de wereld te willen hebben en daar acties op ondernemen

Hoe maak je het (dus) erger?

Door je partner op afstand te houden of de strijd aan te gaan zorg je voor verdere verwijdering. De straf die je uitdeelt voor "fout" gedrag is verlating of het toebrengen van emotionele pijn. Bij aanpassend gedrag is er geen sprake van een gelijkwaardige relatie, want de vervulling van jouw behoeftes komt regelmatig in het gedrang. Als je het conflict verwaarloost en wegstopt, blijf je zitten met opgekropte emoties. Dit kost je veel mentale energie en je bent hard op weg je relatie te smoren.

Bij deze vier methodes is vervulling van elkaars behoeftes aan macht verbonden. Je kunt er dus nooit op vertrouwen dat jouw behoeftes binnen de relatie een plek krijgen. Dit ondermijnt het gevoel van veiligheid en support en vreet zo aan de basis ervan. Het vervullen van de overige zes relatiebehoeftes heeft geen zin voordat deze behoefte aan de basis weer is hersteld.

Het is cruciaal om de band weer te herstellen

Slechts één van de eerder genoemde vijf methodes werkt dus. Door de connectie met elkaar te herstellen en daarna een gesprek aan te gaan. Sue Johnson is een bekende relatietherapeut uit de VS. In haar boek "Houd me vast" gaat ze in op het belang van een veilige connectie. In het onderstaande filmpje (klik op de foto) kun je zien hoe dit met behulp van een MRI-scan wordt geïllustreerd.

Over het herstellen van die connectie is veel te vertellen, maar dat lukt niet in een blog. Zo zijn er de nodige verschillen tussen mannen en vrouwen over hoe je met een verlies aan connectie om kunt gaan. Daar bovenop zijn er ook persoonlijke verschillen.

Meestal ken je wel een manier om de connectie met je partner weer te herstellen, maar heb je moeite om met de emoties om te gaan of je eigen neiging om niet in je methode te vervallen. Wees gerust. Je zit niet voor de rest van je leven vast aan je "favoriete methode". Je kunt leren hier overheen te stappen en het juiste te doen. Je zult er wel heel bewust mee aan de slag moeten om zo nieuwe en betere gewoontes te creëren. Betere gewoontes zijn:

Tip 1: De zeven geboden voor omgaan met ruzies

1. Praten, praten, praten
2. Houd de connectie in stand
3. Onderzoek: welke behoeftes van mijn partner worden niet vervuld?
4. Vertrouw op de goede intenties van je partner
5. Ga voor een win-win en daarna pas voor een eerlijk compromis
6. zeg meteen sorry voor de fouten die jij hebt gemaakt
7. Ruim je zwerfvuil op

Tip 2: Vergeet dus niet om OOK naar de Relatiebehoeftes te kijken!

 

Check dus hoe de vervulling van de Relatiebehoeftes voor jullie beiden in de afgelopen periode is geweest. Je kunt daar eventueel het werkboek voor gebruiken. Zijn daar aandachtspunten? Werk daar dan ook aan! Wees niet verbaasd als de conflicten daarna steeds minder voorkomen en zelfs voor langere tijd verdwijnen.

Wat kun je er zelf aan doen?

• Hoofdstuk 12 van het boek De Relatieballon behandelt conflicten in relaties uitgebreid. Daarin vind je ook tips hoe je onnodige conflicten voorkomt en wat je kunt doen als je partner emotioneel uit de bocht vliegt.
• Leer ook hoe mannen en vrouwen verschillend omgaan met conflicten en wat ze nodig hebben om de connectie weer te herstellen.
• Werk aan je vaardigheden om met conflicten om te gaan. 
• De trainingen Voorkom Afkoeling en Conflicten Veranderen helpen je respectievelijk met inzicht in hoe je de zeven Relatiebehoeftes kunt gebruiken om te voorkomen dat je relatie afkoelt en het verbeteren van je conflictvaardigheden.
• MEER INFORMATIE over ruzies en hoe je er mee om kunt gaan, vind je op de website in de bibliotheek.

Hoe betrek je je partner hierbij?

• Eerst en vooral: bespreek een onderwerp als dit alleen wanneer de sfeer prima is.
• Als jullie gesprekken echter steevast uit de hand lopen, zorg dan dat je aan je inzichten en vaardigheden werkt met behulp van de hierboven genoemde trainingen. Ze zullen je helpen dit veel beter aan te pakken.
• Heb je het idee dat de trainingen niet krachtig genoeg voor jullie zijn, roep dan de hulp van een coach in. Deze zorgt dat het leerproces voor jullie beiden weer op gang komt.
• Het is belangrijk om hier allebei aan te (blijven) werken, zolang je er nog niet bent.
• Het is echter mogelijk dat door de groei van een van de partners in het omgaan met conflicten, het aantal conflicten sterk afneemt en de relatie op een hoger niveau komt. Of je partner er dus wel of niet mee bezig is, laat je er niet van weerhouden om in jouw eigen vaardigheid te (blijven) investeren.

Durf te evalueren

• Evalueer samen na enige tijd waar je vooruit bent gegaan en waar nog niet.
• Voor tips over hoe je zo'n evaluatiegesprek kunt aanpakken: zie deze film.
• Gebruik de 7 Relatiebehoeftes om te bewaken of wat je doet ook bijdraagt aan een betere relatie. Ga na op welke behoeftes je vooruit bent gegaan en welke niet. Concentreer je vervolgens daarop en bespreek samen wat er voor nodig is om een hogere score te ervaren.
• Wees realistisch: als er het nodige is te verbeteren zal dat niet in een week verandert zijn en ook niet in een paar maanden (tenzij je gaat coachen).
• Vier elke vooruitgang en elk succes, al is het nog zo klein. Alleen vanuit successen kun je verder bouwen. We zijn geneigd vooral te kijken naar wat er (nog) niet goed is en dat aan te geven. Dit smoort na verloop van tijd vanzelf elk initiatief.

Download e-Book

Meer weten over De Relatieballon?

Ga voor de website naar: De Relatieballon

Ga voor de boeken naar: De Relatiepuzzel uitgelegd
Ga voor relatietrainingen naar: Samen maximaal leren in een Weekend

Ga voor relatiecoaching naar: Samen Duurzaam uit het Dal

Mijn Relatie Redden - Waar begin ik bij meerdere problemen?

"Mijn Relatie redden van..." is een serie van 10 blogs over relatieproblemen die veel voorkomen. Aan de orde komen: Waar begin ik?, slechte communicatie, ruzies, eenzaamheid, weinig seks, sleur, langs elkaar heen leven, irritaties, ontrouw en discussies. Vandaag de eerste: waar begin je als je meerdere relatieproblemen hebt? De voorbeelden in dit blog zijn slechts een fractie uit de relatiepraktijk. Lees het boek de Relatieballon als je wilt leren hoe je je relatie in TOP-conditie houdt. Zie de site voor de niet-goed-geld-terug garantie.

In dit blog:

• Wat zijn de meest voorkomende relatieproblemen?
• Bij meerdere problemen heb je houvast aan de 7 Relatiebehoeftes
• Het beste is om voor coaching te gaan
• Meer weten over de Relatieballon?

Wat zijn de meest voorkomende Relatieproblemen?

Uit een onderzoek van de Stichting Korrelatie in 2009, gaven stellen verschillende oorzaken aan voor de relatieproblemen die ze ondervonden. In 2013 publiceerde het RIVM de resultaten van een groot bevolkingsonderzoek met opmerkelijke resultaten (waaronder de constatering dat 1/3 van de stellen zich eenzaam voelt in de relatie). Wij hebben ze samengevat tot de volgende thema's:
  

• Slechte communicatie
• Sleur & saai
• Seks (weinig of geen)
• Irritaties
• Discussies (huishouden, opvoeding, etc)
• Ruzies
• Ontrouw
• Eenzaamheid
• Langs elkaar heen leven

In de verschillende blogs wordt per thema uitgelegd hoe ze ontstaan, wat je kunt doen om ze op te lossen en hoe je ze kunt voorkomen. Maar deze problemen staan meer dan eens niet op zichzelf. Veel stellen ervaren een combinatie ervan en wat doe je dan? Is er een volgorde die je moet aanhouden? Het lijkt dan misschien logisch om de meest urgente eerst aan te pakken.

Bij meerdere relatieproblemen heb je houvast aan de 7 Relatiebehoeftes

Als er sprake is van meerdere relatieproblemen tegelijkertijd, dan kun je die alleen maar duurzaam benaderen en oplossen door er met de bril van de zeven Relatiebehoeftes naar te kijken. Alle problemen zorgen ervoor dat de verschillende behoeftes slecht of niet worden ingevuld. Hoe groter de problemen, hoe slechter de invulling en hoe lager de scores. Meerdere problemen maken het in eerste instantie complexer omdat ze elkaar versterken. De eenvoud breng je weer terug door - los van de problemen - naar de verschillende behoeftes te kijken. Je kunt ze een score geven en van daaruit werken om ze te verbeteren. In dit filmpje worden de behoeftes nog eens uitgelegd.

De Relatiebehoeftes staan niet voor niets in deze volgorde "opgestapeld" weergegeven. Ze verhouden zich hiërarchisch tot elkaar. Je kunt pas duurzaam aan een bepaalde behoefte werken als de onderliggende behoeftes op minimaal voldoende niveau zijn ingevuld.  In het hiernavolgende filmpje wordt dat uitgelegd waar je dan op moet letten. Ook dit moet meegeneomen worden bij het aanpakken van meerdere problemen.

Maar ik moet je tegelijkertijd waarschuwen voor teleurstelling. Want de kans is aanzienlijk dat (bij meerdere problemen) jullie door de sterk negatieve sfeer en het gebrek aan bepaalde vaardigheden, niet in staat zullen zijn jezelf te evalueren, laat staan elkaar support te geven in de goede richting.
 
Jullie hebben namelijk samen een dagelijks leven gebouwd dat vol zit met gewoontes, (reactie)patronen en overtuigingen die de huidige misère in stand houden, of waar je op zijn minst veel last van hebt. Zoals gezegd, mis je daarbij (vooralsnog) de vaardigheden om eruit te stappen, anders had je dat al wel gedaan.

Het beste is om voor coaching te gaan

Laat ik meteen duidelijk zijn: als er meerdere problemen tegelijkertijd spelen, dan kom je daar zeer waarschijnlijk op eigen kracht niet uit. Dan is het belangrijk om trainingen te volgen of te gaan coachen.  Wil je echter snel en duurzaam resultaat, dan is coachen de beste optie omdat je meteen alles wat je leert direct toepast in je dagelijkse leven. Onderstaand filmpje zet onze 3 manieren van support nog eens naast elkaar.

Het goede nieuws is dus dat je uit die patronen kunt breken, mits je dat allebei wilt. Je leert daarbij vaardigheden voor het leven zodat de veranderingen duurzaam zijn en de coach zoomt in op jullie individuele leerproces. Een betere begeleiding is er niet. Als je beiden genoeg hebt van de ruzies, of juist de stiltes, de discussies, de irritaties, afstand en gebrek aan intimiteit, dan kan die pijn JUIST de prikkel vormen om er eindelijk eens iets aan te doen.

Als je meer wilt weten hoe al deze relatieproblemen samenhangen, lees dan het boek De Relatieballon waarin alle problemen worden vertaald naar de zeven Relatiebehoeftes. Tevens geeft het je aanwijzingen wanneer het nog mogelijk is om zelf te verbeteren of wanneer je beter voor training of coaching kunt gaan. Blijf hoe dan ook zoeken naar oplossingen!

Download e-Book

Meer weten over De Relatieballon?

Ga voor de website naar: De Relatieballon

Ga voor de boeken naar: De Relatiepuzzel uitgelegd
Ga voor relatietrainingen naar: Samen maximaal leren in een Weekend

Ga voor relatiecoaching naar: Samen Duurzaam uit het Dal

Relatieproblemen opgelost: het verhaal van Roel

Relatiecrisis: testimonial over De Relatieballon (2)

Onderstaand verhaal is de testimonial van Roel, geschreven enige maanden na afloop van een coaching bij De Relatieballon. De testimonials op de website zijn steeds kort en daarom doen ze geen recht aan alle bijzondere ervaringen die iemand heeft gehad. Dat geldt des te meer wanneer er sprake is geweest van een coaching. Daarom laat ik in deze blog Roel aan het woord.

We zaten al jaren op een dieptepunt

"...Tot ons eerste kind werd geboren hadden we een fantastische relatie. De geboorte van onze zoon was een moeilijke bevalling. Er volgde een post-natale depressie, veel onbegrip en een langzame verwijdering van elkaar. Na een aantal jaren voelde mijn vrouw inmiddels niets meer voor mij en ik wist niet wat te doen. Er waren crises, ruzies over het huishouden en veel wederzijds onbegrip. We hadden inmiddels twee kinderen en komen uit verschillende landen. Dan breek je niet zomaar op.  Na psychologische hulp, zelf-hulp boeken en dergelijke hebben we uiteindelijk coaching bij De Relatieballon gedaan. Mijn vrouw wilde eerst niet zo; ze dacht dat het niet zou helpen. Zo gingen we aan de slag. Ruud liet ons wel werken. We moesten het zelf doen. In het begin hadden we nog weinig hoop dat de dingen echt konden veranderen. Maar na enkele sessies werd het duidelijk waar we naar toe gingen en kwam er een omslag. Er kwam weer waardering voor elkaar, de warmte kwam terug. Problemen werden bespreekbaar of verdwenen gewoon en de liefde die niet meer leek te bestaan kwam geleidelijk ook weer terug. De ruzies verdwenen, er was weer wederzijds respect, aandacht en gezelligheid: dingen die er lange tijd niet meer waren. Inmiddels zijn er een paar maanden verstreken na de coaching en hebben we een relatie die we al jaren niet meer hebben gehad. Vanuit die basis bouwen we nu verder. We voelen ons goed samen; er is weer vertrouwen, we geven elkaar support, aandacht en doen leuke dingen. In de coaching kregen we allerlei praktische tools om zelf aan de slag te gaan. De coach begeleidt het proces voor beide partners afzonderlijk en intensief, maar neemt nooit een standpunt in, hij blijft de neutrale partij. Hij maakt de complexe relatie-interactie en haar problemen, waar we zelf niet meer uitkomen, heel inzichtelijk en simpel en biedt bouwstenen aan die aan de basis van het succes van elke goede relatie staan. Ik ben Ruud voor altijd dankbaar. Niet alleen heb ik door de coaching mijn relatie en familie gered, ook heb ik nu een hele fijne relatie en een goede basis samen..."

Meer weten over De Relatieballon?

Ga voor de website naar: De Relatieballon

Ga voor de boeken naar: Alles wat je moet weten over Relaties

Ga voor coaching naar: Hulp bij Relatieproblemen

Relatieproblemen opgelost: Het verhaal van Anja

Relatiecrisis: testimonial over De Relatieballon

Onderstaand verhaal is de testimonial van Anja, geschreven na 3 maanden coaching bij De Relatieballon. De testimonials op de website zijn steeds kort en kernachtig en daarom doen ze eigenlijk geen recht aan alle ervaringen die iemand heeft gehad. Dat geldt des te meer wanneer er sprake is van een coaching. Daarom laat ik in deze blog Anja aan het woord.

Partner verliefd op een ander

"..Na een relatie van bijna 14 jaar ben ik door mijn vriend geheel onverwacht geconfronteerd met onvrede in onze relatie met als resultaat een verliefdheid voor een andere vrouw. We zijn 3 maanden uit elkaar geweest en de scheiding was in zicht. Tot mijn verbazing kwam mijn vriend na 3 maanden met het verzoek onze relatie toch weer op te pakken. We zaten in een diep dal en waren ons er heel goed van bewust dat we hier samen nooit uit zouden kunnen komen. De Relatieballon is per toeval op het goede moment op ons pad gekomen en dat heeft zo moeten zijn. Zonder de coaching waren de scheidingspapieren nu getekend. We hebben geleerd naar onszelf te kijken en te vertrouwen op elkaars goede intenties. Ik heb geleerd niet in de slachtofferrol te blijven hangen en heb de ruimte gekregen mijn verdriet, boosheid en wantrouwen te uiten. Hierdoor hebben de maanden van verdriet een plek gekregen en weet ik hoe hiermee om te gaan. Door tools van de coaching zijn we nu open & eerlijk, verloopt de manier van communiceren veel beter en heeft alle onvrede een positieve wending gekregen. De 3 maanden van coaching waren intensief en heftig, maar zo ongelofelijk veel waard. We hebben immens veel geleerd. We zijn gegroeid naar een hoger niveau. We zullen het vanaf nu zelf moeten gaan doen. We zijn al in de lucht, nu willen we alleen de wereld nog rond. Een mooi cadeau voor onszelf, maar het beste cadeau voor ons 3 jarig zoontje dat papa en mama samen gelukkig zijn.."

 

Meer weten over De Relatieballon?

Ga voor de website naar: De Relatieballon

Ga voor de boeken naar: Alles wat je moet weten over Relaties

Ga voor coaching naar: Hulp bij Relatieproblemen

RIVM: 33% van de stellen is eenzaam in de relatie (!)

Bron: www.derelatieballon.nl 

Op 1 oktober 2013 stond er een bijzonder bericht in de kranten. In een groot onderzoek over eenzaamheid door het RIVM onder 370.00 mensen blijkt 33% van de gehuwden of samenwonenden zich eenzaam te voelen. In deze blog leg ik uit waarom eenzaamheid als pijnlijk wordt ervaren en leg ik de link met de Relatiebehoeftes om aan te geven waaraan je kunt werken om het tij te keren.

Eenzaamheid volgt uit een gebrek aan verbondenheid

John Bowlby was een Britse psychiater die vanuit zijn ervaringen met oorlogswezen na WO-II bekendheid verwierf met zijn hechtingstheorie. Hij was een van de eersten die het enorme belang van een betekenisvolle emotionele band en veilige hechting voor het welzijn van kinderen onderkende. Later onderzoek heeft aangetoond dat dit voor volwassenen niet anders is. De plek waar we dit kunnen realiseren: een liefdesrelatie, krijgt hiermee een hele andere dimensie. Juist in een relatie willen we die betekenisvolle en veilige emotionele band ervaren met onze partner. We ervaren dan een innerlijke rust die ons de kracht geeft om de wereld aan te kunnen. Zonder dat, is er een diepe inwendige pijn die sommigen ertoe brengt door ruzies te proberen het contact te herstellen, sommigen sluiten zich emotioneel af door het te onderdrukken, of ze verlaten de relatie. De relatietherapeute Sue Johnson heeft vanuit deze principes haar interventiemethode EFT ontwikkeld die de laatste jaren onder therapeuten in opmars is. In een van de volgende bloggen ga ik hier verder op in.

Keer het tij, anders betaal je een hoge prijs

Er niet aan werken is geen optie. Je ontzegt jezelf anders een fundamentele behoefte van je mens-zijn en het plezier dat een relatie kan brengen. Het hoeft echt niet moeilijk te zijn. Soms zijn stellen prima in staat, als ze eenmaal de patronen leren zien en een richting weten voor de oplossing, om samen te verbeteren. Waar ligt dan die oplossing? Door bewust de zeven relatiebehoeftes beter voor elkaar in te vullen.

Daar zit wel een volgorde in die je in de gaten moet houden. In onderstaande figuur zie je de zeven relatiebehoeftes aan de rechterzijde opgesomd. Door de behoeftes aan veiligheid en support, acceptatie en aandacht BETER voor elkaar in te vullen versterk je het fundament aan vertrouwen en respect in de relatie. Deze drie behoeftes zijn direct te linken aan de veilige emotionele verbinding. PAS DAARNA kun je werken aan intimiteit door de behoeftes aan waardering en verbondenheid  verder in te vullen.

                             

Als je eenmaal deze behoeftes beter vervult voor elkaar, ga je merken dat de verbinding uit het begin niet alleen langzaam terugkomt, maar dat je hem zelfs nog verder kunt laten groeien. Het LEESBOEK en het WERKBOEK van De Relatieballon, geven je aanwijzingen hoe je dit met elkaar realiseert.  Merk je echter dat het lastig is om hieraan te werken, laat je dan niet uit het veld slaan. Er zitten vaardigheden achter die iedereen kan leren. Ga TRAINEN als je sneller vooruit wilt, of zoek een COACH als je vastloopt. Geef jezelf en elkaar dit belangrijke cadeau van verbondenheid.